قنات‌های بهشهر

مصاحبه با آقایان گرجیان و حسین زندشی

قنات بهشهر ترکیبی عجیب به نظر می‌رسد.فراوانی آب در مازندران آنقدر رود و چشمه خلق کرده که وجود قنات در مازندران را دور از ذهن نموده است. اما باید گفت که قنات‌های بسیاری در بهشهر و اطراف آن وجود داشته که متأسفانه اغلب آنها تخریب شده‌اند. در بررسی های بعمل آمده اطلاعات بسیار کمی در زمینه قنات‌های این منطقه به دست آمده است. بر اساس گزارشات موجود نام قنات‌هایی از ساری تا بهشهر ثبت شده است.

قنات یا کاریز (Aqueduct or Qanat) سیستم تأمین و انتقال آب سنتی و طبیعی از سفره‌ای دور دست به مزرعه بوده است. آمارها نشان می‌دهد که 36،000 قنات فعال در کشور وجود دارد که قبلاً تعداد قناتها از این هم بیشتر بوده است.

لیست قنات های استان مازندران در سه صفحه ویکی‌پدیا آمده است.

قناتهای گرجی محله

در گرجی محله اگرچه قناتها اغلب محو شده‌اند و آثار کمی از آنها باقی مانده است اما خوشبختانه به خاطر اینکه مزارع با همان نامها نامگذاری شده‌اند نامشان مانده است.

  • نوکیو
  • شبان کیو
  • حیدرکیو
  • حاج آقا کیو
  • دور کیو

مزارع قناتها به صورت مشاع بهره‌برداری می‌شوند. با تخریب قناتها برای هر مزرعه چندین چاه حفر کردند ولی هنوز به سنت قدیم آب اغلب مزارع به صورت مشترک تأمین می‌شود.

سهم هر قنات را به 240 سیر تقسیم کردند. نوکیو 24 هکتار زمین دارد و 2/3 آن شالیزار و 1/3 آن دیم کشت می‌شود.

شبان کیو دیگر به صورت مشاع اداره نمی‌شودو زمینها بین مالک ها تقسیم شده و آب مشترک هم ندارد.

حیدر کیو 40 هکتار است و یعنی هر سیر قنات حدود 1600 متر است

منابع: